نگين شهر مريوان درآتش سوخت

عرصه جنگلهاي زاگرس بنا به ادعا و ادله اي كه بسياري از اكولوژيستها داشته و دارند يكي از اكوسيستم هاي منحصر به فرد دنيا مي باشد. پوشش غالب درختي عرصه بلوط(Quercus spp.) مي‌باشد. جنگلهاي زاگرس علي رغم آنكه داراي وسعتي برابر 5 ميليون هکتار مي باشد هيچ گاه به اندازه جنگلهاي شمال مورد توجه نبوده است اما از استعداد بسيار خوبي براي زادآوري برخوردارند(ابراهيمي و همكاران، 1372). جنگلهاي مريوان به عنوان قسمتي از جنگلهاي زاگرس، 97270 هكتار وسعت داشته و حدود 40 درصد كل سطح اين شهرستان جنگل است.  به علت شرایط مساعد جوي (متوسط بارندگي منطقه، 7/756 ميلي متر در سال و متوسط دماي سالانه 8/13 درجه سانتيگراد)  داراي وضعيتي مناسب تر از لحاظ شرايط زيستي نسبت به ديگر مناطق زاگرس مي‌باشد. اکثر جنگلهاي اين منطقه داراي فرم رويشي شاخه زاد هستند که از جنگلهاي با کيفيت مطلوب محسوب نمي شوند و توده هاي جنگلي شاخه زاد، اغلب جوان بوده و ارتفاع آنها کمتر از 5 متر است، در حالي که قسمت اعظم جنگلهاي دانه زاد را درختان کهنسال و فرتوت تشکيل مي‌دهند. آتش به عنوان موثر ترين عامل تغيير دهنده محيط و داراي اثرات طولاني مدت بر سيكل مواد معدني و آلی اكوسيستم، تركيب گونه ها، رشد و توسعه گياهان، زندگي گياهي و جانوري خاك و همچنين آبشوئي و فرسايش مي باشد

  بر اساس آمار هاي موجود در اداره منابع طبيعي مريوان و اداره كل منابع طبيعي كردستان آتش سوزي مهمترين عامل تهديد كننده وتخريب جنگلهاي عرصه زاگرس و غرب كشور (مريوان) است.  ميزان خسارت وارده توسط آتش سوزي بر حسب درجه شدت حريق هر ساله چندين برابر خسارت وارده توسط ساير عوامل از جمله پروانه هاي برگخوار و جوانه خوار، چوبخوارو ... است.  هر ساله سطح وسيعي از درختان جنگلي، مراتع و علوفه آن از طريق آتش سوزي از بين مي رود.  بعلاوه آتش سوزي عامل از بين رفتن تعادل زيستي، تنوع زيستي گياهان، جانوران و حشرات، زيستگاه آنها، تخريب و فرسايش خاك و رويش گياهان مهاجم مي باشد.  برابر گزارش اداره منابع طبيعي شهرستان مريوان در سال 1386، 68 فقره آتش سوزي در سطح اين شهرستان رخ داده و ميزان 4000 هكتار جنگل طعمه حريق شديد شده كه برابر 9469275100ريال  به اين جنگلها خسارت وارد شده است. جنگل هاي منطقه ساليان قبل نيز شاهد آتش سوزيهايي شديد تر از موارد فعلي بوده،  كه با چندين برابر چنين مبالغي قابل احيا نيستند. تمامي آتش سوزي ها در اين شهرستان به دليل عوامل انساني از قبيل تبديل جنگل به باغ، زمين خواري، توسعه زمين هاي كشاورزي، سهل‌انگاري، منازعات قومي و هرزگاهي مخالفت با سياست اداره ها از روي ناآگاهي و همچنين اقدامات امنيتي نيروهاي نظامي مي باشند.

وضعيت كنوني جنگلهاي اين منطقه  وخيم بوده و در سال جاري چندين فقره آتش سوزي شديد سطحي بسيار وسيع، بالغ بر 4000 هكتار را سوزانده است و تا اكنون نيز ادامه دارد. شايان ذكر است عدم وجود نيروي كافي و امكانات لازم ادرات ذيربط را در اطفاي آتش ناتوان ساخته است. علاوه بر اين عدم آگاهي‌هاي زيست محيطي و عدم شناخت ارزشهاي گسترده جنگل توسط عامه مردم و همچنين سوء استفاده افراد سود جو جهت توسعه زمينهاي زراعي و مسكوني از ديگر عوامل آتش‌سوزي‌هاي اخير مي‌باشد. متاسفانه ضعف فرهنگي جامعه مانع احساس مسئوليت در خصوص حفظ انفال، اموال عمومي مي‌گردد.

سامان کامران