خوێندکارانی جوغرافی زانکۆی مه‌ریوان - اکوتوریسم تحول استراتژی- اقتصادی درایران/ شهین رضایی

اکوتوریسم تحول استراتژی- اقتصادی درایران/ شهین رضایی

چکیده‌:

صنعت توریسم به عنوان صنعتی که می رود تا رتبه نخست را درانواع تجارت جهانی به خود اختصاص دهد. در ایراندارای پتانسیلهایی است که با برنامه های توسعه گردشگری می تواند نقش مهمی درآینده اقتصادی ایفا کند. ایران یکی از 10 کشورجهان ازلحاظ جاذبه های گردشگری است. یکی ازمهمترین بخشهای این جاذبه به جغرافیا وفرهنگ اقوام مختلف این مرز و بوم باز میگردد. که می تواند سالانه صدها گردشگر را به خود جذب کند. اهمیت اقتصادی مسئله درصنعت جهانگردی به فعال سازی سیصد شغل به صورت مستقیم وغیرمستقیم بازمیگردد واین یعنی اقتصادی پویا که می توان به ثبات آن مطمئن بود. امروزه گردشگری به یکی از مهمترین فعالیتهای اقتصادی درسراسر جهان تبدیل شده است دراین میان گردشگری طبیعت که اکوتوریسم نامیده می شود پدیده تازه ایی است که فقط بخشی ازصنعت توریسم را نشان می دهد. توسعه روزافزون علوم منابع طبیعی ومحیط زیست درسطح دنیا ایجاد شاخه های نوینی ازعلوم صنایع مربوطه را درپی داشته است که هریک به نوبه خود قابلیت اثر پذیری ازبوم سازه طبیعی را دارا هستند . دانش اکوتوریسم ( گردشگری طبیعت) به عنوان یکی از پرجاذبه ترین ودرعین حال پرمنفعت ترین علوم وابسته به منابع طبیعی ومحیط زیست تلقی می شود.

مقدمه:

درمبحث گردشگری جاذبه ها وجلوه های طبیعی ازارزشی دوچندان برخوردارند وازاین جهات یکی ازمهمترین اشکال آن اکوتوریسم راشکل میدهند.اصلی ترین فعالیت توریسم برپایه طبیعت می باشد که بنا به تعریف:سفری است مسئولانه به مناطق طبیعی که حافظ محیط زیست بوده وباعث بهبود کیفیت زندگی مردم محلی گردد. اکوتوریسم حداقل آسیب رابه طبیعت وفرهنگ منطقه وارد میکند.اهمیت توسعه اکوتوریسم زمانی نمایان میشود که بدانیم متوسط سفر 50% اکوتوریست های جهان بین 8 تا 14روز است وبراساس آمارها هر اکوتوریست به طور متوسط بین یک هزارتا یک هزاروپانصد دلار درآمد ارزی به ارمغان می آورد . اگر این آماربا آماروحجم بالای توانمندیهای اکوتوریستی ایران سنجیده شود. آنگاه پی می بریم که ایران قادر است تا چه حد ارز عاید کشورکند. به این ترتیب این پرسش هنوزباقی است که مواجه سازمان میراث فرهنگی وگردشگری با اکو توریسم چگونه خواهد بود؟ به ویژه آنکه انبوه بناهای تاریخی تاحد زیادی برگونه های دیگر گردشگری سایه افکنده است . یادمان نرود اکوتوریسم در صورت برنامه ریزی صحیح یک کاربری سازگار با طبیعت است که از لحاظ اقتصادی می تواند تا ثیر مثبتی بر زندگی جوامع بومی داشته باشد.این درحالی است که طبق ارزیابیها وآمارهای موجود هنوز این شاخه از توریسم درایران به رشد مطلوب وبایسته خودنرسیده است ودراین راه تبلیغات خوبی نیز وجود ندارد.کشور پهناور ما با ویژگیهای طبیعی مناسب برای شیفتگان اکوتوریسم منطقه بسیار مستعد درزمینه جذب گردشگران طبیعی درسطح بین المللی به شمار می آید. باید توجه داشته باشیم که صنعت اکوتوریسم علاوه برپدید آوردن هزاران شغل تازه بهره برداری ناپایدار از عرصه های منابع طبیعی کشوررا به بهره برداری پایدار از منابع مزبور تبدیل میکند.

( شبستانی , شهربا نو- 7/5/1386 )

مفهوم اکوتوریسم:

اکوتوریسم یا (گردشگری طبیعت) نوعی توریسم طبیعی وپایداراست که با مشارکت گردانندگان بومی وبهره گیری ازپتانسیلهای طبیعی گردشگری میسر می شود. یا سازمان جهانی گردشگری ( اکوتوریسم) را اینگونه تعریف می کند: نوعی از گردشگری که در آن مسافرت به منابع طبیعی (که به نسبت بدون آسیب مانده) با اهداف مطالعاتی وبهره مندی ازمناظر و رستنی های طبیعی وحیات وحش وبا توجه به جنبه های فرهنگی هم در گذشته وهم در حال صورت می گیرد.اکوتوریسم در زبان فارسی , طبیعت گردی نامیده می شود وشامل چشم اندازها ومناظر زیبای طبیعت مانند:سواحل , دریاچه ها , تالاب ها , بیشه زارها ومکان های سرسبز وخرم ,گیاهان وحشی , جنگلها وپارکهای ملی , نواحی گردشگری , مناطق کوهستانی وییلاقی و... . می باشد.امکانات بالقوه ورزشی وتفریحی مانند:غارپیمایی , کوه پیمایی , پیاده روی درطبیعت , غواصی , قایقرانی , ماهیگیری و.... می باشد.

برخی از نامهای مترادف برای واژه اکوتوریسم عبارتند از:

1 گردشگری دوست داران محیط زیست

2 گردشگری طبیعت

3 گردشگری سبز

4 گردشگری علمی – تجربی

5 گردشگری حیات وحش

6 گردشگری کلبه های روستایی

7 گردشگری مناطق غیرمسکونی

8 گردشگری سیاحتی – اکتشافی

9 گردشگری در مناطق سخت گذر

10 گردشگری پرمخاطره

از هنگامی که Tuomas cook نخستین شرکت توریستی را در جهان در سال( 1841 میلادی) تاسیس کرد . تا کنون بسیاری ازمردم دنیا از فرصتهای گردشگری بصورت روز افزون استقبال کرده اند. امروزه حدود 1/5میلیارد نفر از همه فرهنگ ها , نژادها وهمه نوع سلیقه ها جهت استفاده از انواع گونه های توریسم یا گردشگری سالیانه بیش از دو تریلیون دلار خرج می کنند . در مقیاسهای جهانی بهره گیری از اکوتوریسم درحال رشد است چرا که جذابیتی بین ا لمللی و فرا ملی محسوب می شود.همان گونه که سیاستهای اجرایی موجود می تواند برتواناییهای ما در گردشگری موثر باشد (یا آن را کاهش دهد)توریسم منطقه ای به طور قابل توجهی تحت تاثیر سیاستهای دولتی استوار است .( شبستانی , شهربا نو-7/5/1386)در سطوح کلان , اکوتوریسم پایدار دو بخش بسیار مهم را به همراه خواهد داشت :

1) ارتقا وافزایش حفاظت از اکوسیتم ( بوم سازه ) طبیعی

2) حمایت از اقتصاد بومی ومنطقه ای

ویژگیهای اکوتوریسم:

جاذبه های طبیعی هیچگاه تکراری نیست , زیرا با رفتن به سفرهایی با قصد دیدار از طبیعت بیشتر در راستای اهدافی است که مهمترین آنها تنها تغییر آب وهوا , تفریح , استراحت , رفع خستگی , کسب آرامش روحی وتجدید نیرو برای کارمجدد است. طبیعت گردها بنا بر انگیزه سفرخود دو گروه سنی را شامل می شوند:

الف): گروهی که از طبیعت گردی به دنبال ماجراجویی , دیدار از سرزمینهای بکر و فعالیت ورزشی هستند و کمتر از 40 سال دارند.

ب): گروهی که با هدف لذت بردن ازطبیعت, تفریح وسرگرمی ودیدار از حیات وحش به مسافرت می روند در محدوده سنی 35 تا 54 سال قرار دارند.

به هرحال ویژگیهای اکوتوریسم شامل موارد زیر است :

): مشارکت در حفاظت ازتنوع زیستی

2): کمک به رفاه اجتماعی جوامع بومی

3): تجربه آموزشی

4): مسئولیت پذیری گردشگران

5): قابلیت اداره شدن به وسیله موسسات وشرکت ها وگروههای کوچک

6): کمترین نیاز به استفاده از انرژی تجدید ناپذیر

7): تاکید بر مالکیت بومی وایجاد فرصتهای شغلی

(وحیده, 24/4/1386)

اکوتوریسم در جهان:

براساس برآورد (WTO) درحالی که رشد عمومی صنعتی توریسم برای نخستین دهه درپیش رو (2000 تا 2010) بین 4 /3 تاحداکثر 6/7 درصد پیش بینی می شود.یافته های موجود بیانگر آن است که بیشترین قسمت از این رشد در بخش اکوتوریسم به وقوع پیوسته وبه طور کلی رشد این بخش بین 10 تا 30 درصد خواهد بود. به این ترتیب انتظار می رود تا یک دهه دیگر شمار طبیعت گردان که اکنون هفت درصد کل مسافران جهان را شامل می شود به بیش از بیست درصد برسد.دسته بندی مورد اتکا در پژوهش مذکور اکوتوریسم را آن بخش از سفرهایی که به منظور لذت بردن از حضور درطبیعت ونیز دیدار از جاذبه های آن انجام می شود توریسم ورزشی , توریسم کوچ نشینی , روستا گردی و... رادربر نمی گیرد قطعا باافزودن این بخشها به دسته بندی فوق سهم اکوتوریسم درصنعت توریسم در دهه آینده بسیارافزون تر شده وبر اساس برخی برآوردها ی دیگر(ازجمله آنچه که Fillon درسال 1994 ) انجام داده است . حتی از 50% کل سفرهایی که در جهان انجام می شود نیز فراتر می رود. (وحیده , 24/4/1386)

نیم رخ بازار اکو توریسم:

برآوردهای TES (جامعه اکوتوریسم The Ecotourism Society ) نشان می دهد طبیعت گردان بسته به انگیزه خود دو گروه سنی را شامل می شوند:

1) : گروهی که ازطبیعت گردی به دنبال ماجراجویی ودیدار ازسرزمینهای سرسبز وخرم ونیز توریسم ورزشی هستند اغلب درسنین کمتر از40 سال بوده وپیشینه شمار آنها در محدوده سنی 19 تا 35 سال قرار دارد .

2): گروه دوم با هدف لذت بردن از حیات وحش و... به اکوتوریسم می پردازند ودرمحدوده سنی 35 تا 54 سال قرار دارند. ( باید توجه داشت که این بررسی بطورکلی محدوده ی سنی وسیع تری را در بر می گیرند) اما قاعدتا باتوجه به برخی محدودیتها که برای طبیعت گردان زن درایران وجود دارد این نسبت تا حدودی به نفع مردان تغییر کند.بررسیهای TES همچنین بیانگر آنست که بیش از 80 % طبیعت گردان بین المللی دارای تحصیلات عالیه هستند این شماربرای طبیعت گردان علاقه مند به لمس طبیعت ونیز دیدار از جاذبه های آن ( بطور عمده افرادی که برای تغییر حال و هوای خود وزندگی شخصیشان دست به طبیعت گردی می زنند ) نزدیک به صد درصد است. اما طبیعت گردان ماجرا جو با توجه به آن که عموما جوان می باشند غالبا دانشجو ویا حتی محصلان دبیرستانی هستند برآوردها همچنین نشان می دهد بیشترین گروه از طبیعت گردان ( حدود 60 درصد ) سفرهای گروهی را ترجیح می دهند و( حدود 15 درصد ) نیز علاقه مند به سفرهای خانوادگی بوده و( حدود 13 درصد ) نیزسفرهای خود را به تنهایی انجام می دهند . متوسط زمان سفر حدود 50 % طبیعت گردان بین 8 تا 14 روز است . بسته به نوع سفر این رقم تغییر می کند. اغلب تورهای شکار در مقیاس بین المللی برای مدت بیش از دو روز برنامه ریزی می شوند ونیز تورهای ماجراجویانه به 30 روز نزدیک می شود , با این وجود سفرهایی که در مقیاس محلی صورت می گیرد درمدت زمانی کوتاه تر انجام می شود بررسیهایی که درباره اکوتوریسم در آمریکای شمالی انجام شده است نشان می دهد طبیعت گردان در هر سفر خود معادل پانصد تا هزار دلارپول خرج می کنند این مقدارمبین مقدار هزینه ای است که یک طبیعت گرد صرفا به عنوان مخارج سفر خود محتمل می شود. بررسی مقاصد سفر در کانادا وآمریکای شمالی بیانگر آنست که طبیعت گردان به طور عمده شامل

سه گروه هستند:

1): بیابان گردان

2 ): علاقه مندان به دیدار از حیات وحش

3 ): علاقه مندان به سفرهای گروهی با درشکه , اسب ویا دوچرخه

بدهی است که این دسته بندی صرفا بر جغرافیای طبیعی منطقه فوق الذکر منطبق است .منابع اکوتوریسم هر منطقه را طبیعت آن منطقه عرضه می کند ودر مناطقی همچون کشور ما که برخوردار از طیف کامل چشم اندازهای متنوع اقلیمی و شیوه های معیشتی منطبق با این شرایط اقلیمی است , دسته بندی مقاصد طبیعت گردی بسیار متفاوت با موارد پیش گفته خواهد بود. (شبستانی , شهربا نو -7/5/1386)

اکوتوریسم در ایران:

بررسی جغرافیای طبیعی ایران ونیز امکان سنجی هر کدام از جاذبه های اکوتوریستی قابل سرمایه گذاری درکشور ما بیانگر آنست که اکوتوریسم در ایران یک منبع اقتصادی کم نظیرخاص بسیار مستعد وابسته رها شده به حال خود است.مجموعه گسترده ای از منابع پراکنده , ثبت نشده ودر بسیاری از موارد رو به قهقرا بودن داشته های اکوتوریسم ایران را شکل می دهد . قطعا موقعیت اکوتوریستی ایران دروهله نخست ناشی از شرایط توپوگرافی آن در منطقه ی پرفشار جنب حاره است . به طور معمول انتظار می رود کشورهایی که در این حوزه پرفشار قرار دارند برخوردار ازاقلیم خشک ونیمه خشک وچشم انداز زیستی ناشی از این پدیده اقلیمی باشند . اما مجموعه ای از این عوامل تکتونیکی که شامل چین خوردگیها ی دوران اول وسوم زمین شناسی است موجب شده است ایران به یکی از بلندترین فلاتهای دنیا تبدیل شود . درنتیجه عامل ارتفاع به شدت درتقابل با عامل عرض جغرافیایی عمل کرده وموجب شده است وضعیت طبیعی ایران تفاوتهای بسیاری با موقعیت آن در کره زمین داشته باشد . (وحیده, 25/4/1386)دو رشته کوه مرتفع ا لبرز و زاگرس با دارا بودن بیش از 30 قله مرتفع تر از بلندترین قله های اروپا و آمریکا در دل یک منطقه خشک وبیابانی مجموعه ای از چشم ا ندازهای کوهستانی وجنگلی با شرایط اقلیمی معتدل وحتی همراه بایخچالهای دائمی ایجاد کرده اند. این تنوع جغرافیایی زمین , زیست گونه های بسیار متفاوت گیاهی وجانوری را در ایران فراهم کرده است آ نچنانکه ایران یکی از پنج کشور بهره مند از تنوع زیستی کامل ( داشتن چهار فصل و زیست گونه های اصلی گیاهی وجانوری )در جهان به شمار می آید و بجز آن وجود بزرگترین دریاچه جهان درشمال کشور , خط ساحلی هزارودویست کیلومتریبا خلیج فارس وجود 50 دریاچه در داخل کشور که از میان آنها هیجده دریاچه به عنوان یکی از 59 ذخایر زیستی کره ی زمین شناخته شده است . (محلاتی , صلاح الدین -1380 ص, 95-96)جنگلهای انبوه شمال غرب مازندران آخرین بازمانده اینگونه جنگل در جهان بوده است واز این نظر جنگلهای باستانی به شمار می آیند . بیا با نهای وسیع که در آنها اغلب مولفه های بیابانی از قبیل وزش بادها , حجم ماسه های روان وگرمای هوا در بالا ترین حد ثبت شده مناطق بیابانی جهان هستند ونبز طیف متنوعی از آداب و رسوم و شیوه های معیشتی چند هزار ساله منطبق با شرایط اقلیمی است از آن جمله : معیشت کوچ نشینی از دیگر داشته های اکو توریسم در ایران به شمار می آید.

(توسعه گردشگری , سرمقاله, مجله جنگل ومراتع)

فرهنگ طبیعت گردی در ایران :

طبیعت گردی و اکوتوریسم بر اساس تعریف جامعه بین المللی اکوتوریسم ( T I ES ) عبارت است از : << سفر مسئولانه به محیطهای طبیعی است که محیط زیست را حفظ و به رفاه مردم کمک می کند .>> این به آن معنی است که افرادی که در زمینه اکوتوریسم فعالیت می کنند باید : 1- لطمه به طبیعت را به حداقل برسانند , 2- توجهات واحترامات فرهنگی و زیست محیطی را به خاطر داشته باشند . 3- موجبات بوجود آمدن خاطرات خوش برای میهمانان ومیزبانان را فراهم آورند . 4- برای حفظ محیط زیست درآمد زایی مستقیم داشته باشند . 5- برای مردم محلی سودآوری اقتصادی داشته باشند . 6- نسبت به موقعیت سیاسی – اجتماعی ومحیط زیست کشور میزبان توجه بیشتری نشان دهند . 7- به حقوق بشر وحقوق کارگراحترام بگذارند . اکوتوریسم یکی از پردرآمد ترین بخش های توریسم است . اکوتوریست ها کم توقعند , برای دیدن طبیعت براحتی خرج می کنند , خوابیدن در چادر را به هتل پنج ستاره ترجیح می دهند وبرای دیدن گونه های نادر در پارک های ملی ومناطق حفاظت شده حاضرند هزینه بپردازند .دارا بودن اقلیم های متفاوت آب وهوایی وفاصله اندک کویر وکوه ودریا نیز باعث شده است پتانسیلهای اکوتوریستی ایران بسیار بالا باشد . به اذغان بسیاری از گردشگران وجهان گردان , ایران سرزمین تقابلها وتضادهاست , کشوری که می توان در27متر زیر دریا و5671مترازسطح دریا برفراز بلندترین قله ی اوراسیای غربی این سرزمین را زیر نظر گرفت کشوری که می توان میزان بارندگی سالانه ای درحدود 2000میلی متر را درنواحی خزری ومیزانی معادل صفر را درکویرمرکزی مشاهده نمود . << می توان جنگلهای غنی خزر را با دشتهای بزرگ کویری به یکجا داشت . می توان در یک فصل اختلاف دمای منهای 35درجه تامثبت 45درجه را به یکجا ویک زمان تجربه کرد .>>کشوری که 10پارک ملی , 15اثرملی , 36پناهگاه زنده حیات وحش , 47منطقه حفاظت شده , بیش از 7000گونه گیاهی با اقلیت 20% بومی آن , در حدود 325 گونه آبزی را در جنوب و93 % ذخیره ماهیان خاویار جهان را در شمال , بیش از 148گونه جانوری شاخه پستانداران را با اقلیت بومی 15 % , بیش از 502 گونه پرندگان شناخته شده با اقلیت کمی بیش از 20 % در 75 تیره , 21 راسته که یکی از جالب ترین وزیباترین فرماسیون های جانوری است را دارا می باشد . اما با وجود همه ی اینها نه اکوتوریسم متولی مشخصی در ایران دارد و نه ایران در هیچ جامعه بین المللی اکوتوریسم که قدیمی ترین وبزرگ ترین جامعه جهانی اکوتورسم است که در سال 1990تا سیس شده و بیش از 70 کشور در این جامعه عضو هستند در حالیکه کشورهایی مثل : مکزیک , نپال , سوئد , اندونزی , پاکستان , سریلانکا ,گواتمالا و تانزا نیا در ITES هستند ولی نامی از ایران در این جامعه دیده نمی شود . ( قائدی , سهراب – 9/12/1385) به هر حال در یک دهه اخیر مضامین گردشگری , گردشگری در طبیعت , اکوتوریسم , طبیعت گردی و چندین مضمون مشابه دیگر در ادبیات مربوط به توسعه کشور به شدت رواج یافته و برای آن نقش واهمیت ویژه ای منظورگردیده است . معمولا وقتی سخن از گردشگری در طبیعت به میان می آید ما براحتی از پیوندهای عمیق چند هزار ساله مردم با طبیعت یاد می کنیم . ازعشق وعلاقه ی آنها به گل وگیاه , از احترام آنها به آب وخاک , ازآناهیتا که ا لهه آب است , از درختان مقدس وباورهای ما به تقدس آنها , از اشتیاق ما برای رفتن به باغ و راغ , از ردپای طبیعت در آثار وادبیات مکتوب اعم از نثر ونظم , از سابقه و پیشکسوتی ما در ساخت پردیس ها وباغهای ایرانی , از ا لهام گرفتن ما از طبیعت در طرح نقش ونگار صنایع دستی یا خلق گل وگیاه بر تاروپود فرشهای ایرانی یاد می کنیم وبرای همه اینها شواهد ومثالهای زیادی داریم . اما آیا واقعاچنین مواردی امروز هم مصداق گذشته را دارد ؟

آیا با همه این وجود ما از طبیعت به نحو احسن استفاده کرده ایم ؟ (جابر, نوروزی – روزنامه جام جم , 1385)

آیا درراه پاکی و سرسبزی طبیعت اقدامی کرده ایم ؟

آیا پاداش خوب بودن وزیبا بودن ولذت بخشیدن طبیعت به ما , نابودی ومرگش است ؟ ؟ ؟

واقعیت این است که تشکیلات مسئول , در کنار فعالیت های گسترده ای که برای توسعه گردشگری یا طبیعت گردی می کنند می باید دهها برابر بیشتر از آن در جهت مدیریت مناطق , جلب مشارکت مردم وتوسعه وارتقاء فرهنگ گردشگری وترویج آن همت گمارند وگرنه اگر چنین روندی در بهره برداری از منابع و مواهب طبیعی درجهت طبیعت گردی ادامه یابد نه تنها امیدی نیست بلکه آرزوی پایداری و ماندگاری این منابع نبز خیالی بیش نیست . (شبستانی , شهربانو- 7/5/1385 )

راهکارهای علمی اکوتوریسم پایدار:

پیشنهادهای زیر می تواند ما را دراکوتوریسم پایدار یاری نماید :

1): افزایش همکاری بین المللی , سرمایه گذاری مستقیم خارجی وهمکاری با بخشهای خصوصی و عمومی در سطوح .

2): برنامه های توسعه , شامل برنامه های آموزشی و تربیتی که مردم را به شرکت کردن در گردشگری طبیعت تشویق می کند .

3): فراهم کردن کمکهای تکنیکی برای کشورهای درحال توسعه وکشورهای با اقتصاد در حال انتقال برای حمایت ازتوسعه تجارت گردشگری پایدار وسرمایه گذاری برای برنامه های آگاهی رسانی زیست محیطی برای پیشرفت گردشگری بومی .

4): کمک به جوامع میزبان جهت سازمان دهی ومد یریت بازدیدها جهت جاذبه های توریستی شان در جهت فراهم کردن حداکثر سود در حالی که اطمینان بدهد کمترین اثرات منفی برروی محیط زیست وسنت ها وفرهنگ بومی ایجاد نخواهد شدکه این مهم می تواند با حمایت سازمان جهانی گردشگری ( WTO ) وسایر ارگان های وابسته همراه باشد .

( وحیده ,24/4/1386)

د): بسیاری ازآژانس های گردشگری در ایران , خود را متولی برگزاری تورهای طبیعت گردی می دانند اما حتی ساده ترینخدمات ویژه این تورها از جمله اطلاعات لازم برای گردشگران وتورگردان های آموزش دیده را ارائه نمی کنند .باید دولت برای پیشبرد اهداف خود در اکوتوریسمی ایران هرچه زودتر اقدام نماید.( سلطان زاده , حسین-6/5/1386)

نتیجه گیری :

گردشگری مبتنی بر طبیعت , بخش به سرعت رشد یابنده ای در نظام بازار جهانی گردشگری می باشد . مکانهای هدف این نوع گردشگری عمدتا پارکهای ملی , ذخیره گاههای حیات وحش , سیماهای طبیعی جذاب وتماشایی ومناطق بکر ودست نخورده می باشد . اما در مقابل , اکوتوریسم , نوعی گردشگری طبیعی هم به صورت مستقیم از طریق مشارکت در اقدامات وبرنامه های حفاظتی وهم به طور غیر مستقیم از طریق ایجاد درآمد برای جوامع محلی ودر نتیجه ایجاد انگیزه برای آنها در جهت حفاظت از میراث های طبیعی فعالانه عمل می نماید . اکوتوریسم مسئله ایست که باید به دقت مورد بررسی وتجزیه وتحلیل قرار گیرد ولی آنچه که مهم است این است که اکوتوریسم به عنوان یک صنعت ویک منبع حفاظت از طبیعت که توام با درآمد زایی است مطرح می گردد .اگر اکوتوریسم در بسیاری از شهرهای جهان به یک منبع پر درآمد تبدیل شده نباید تردید کرد که ناشی از برنامه ریزی دقیق وعلمی بوده است . نه تنها در تمام این کشورها اکوتوریسم به صورت تخصصی ومبتنی بر نیازها ی روز تدریس میشود بلکه پروژه های عجیب وغریبی نیز جهت تشویق سرمایه گذاران برای جذب اکوتوریست انجام می شود .

مثلا حتی اگر کشوری همچون آفریقای جنوبی بخواهد ببیند آیا اکوتوریسم به صرفه تر است یا کشاورزی ودامداری برای این کار مهمترین بخش تحقیقاتی بهترین دانشگاه کشورش را موظف می کند به این سئوال پاسخ دهد والبته نتیجه قابل تامل وتوجه به آن می تواند چراغ بسیاری از کشورهای جهان باشد این است که << اکوتوریسم در هر هکتار از هر نوع کشاورزی سود مند تراست . اشتغال زایی اکوتوریسم سه تا پانزده برابر از کشاورزی است>> .

آیا نتایج همین تحقیقات برای ذهن های مردد از سرمایه گذاری در این حوزه بس نیست ؟ ؟

(شبستانی , شهربانو-7/5/1386)

منابع وماخذ :

1): << توسعه گردشگری یا توسعه فرهنگ گردشگری >> , سرمقاله , مجله جنگل ومرتع ,

دانشگاه منابع طبیعی دانشگاه تهران , شماره ؟ 1385

2): نوروزی , جابر ,<< اکوتوریسم , درمان دردهای صنعت گردشگران ایران >> روزنامه جام جم 9/5/1386

3): <<توسعه پایدار به مثابه آزادی >> بلمکی ,بهنام – براتی , احمد , کارشناسان ارشد محیط زیست ,

مجله جنگل ومرتع , شماره ؟ 1385

4): WWW.aftab.ir/business/tourism/ecotorism/world

5): WWW.aftab.ir/business/tourism/ecotorism/iran

6): سلطان زاده , حسین- << نسخه چاپی خبر>> WWW.chn.ir/news

7): بابایی , روشن - <<جغرافیای گردشگری , معرفی جاذبه های گردشگری >>

. WWW.geotourism.blogfa

8): وحیده ,<< مقاله اکوتوریسم ایران وجهان –>> 1386 WWW.golestan.blogfa.ir

9): شبستانی , شهربانو << مقاله اکوتوریسم تحول استراتژی- اقتصادی درایران>> 1386

10): قائدی , سهراب - << هفته نامه آ ساره ( هفته نامه تخصصی میراث فرهنگی وگردشگری ) 1385

11): محلاتی , صلاح الدین << درآمدی برجهانگردی >> ( تهران – انتشارات دانشگاه شهید بهشتی , 1380 )

ارسال مقاله‌ به‌ آدرس joghrafiastudents@yahoo.com :

نوشته شده توسط در پنجشنبه بیست و ششم اردیبهشت 1387 ساعت 1:47 | لینک ثابت |